Wycieczka w okolice – czyli Pręgowo odkryte :)

Nasz czytelnik, Pan Jan Sabała, podzielił się z nami informacjami oraz autorskimi fotografiami na temat 

Pręgowo (Prangenau), to bardzo stara, pamiętająca czasy krzyżackie, malownicza kaszubska wieś przylegająca do doliny Raduni, w gminie Kolbudy. Położona na uboczu głównych dróg, zdaje się być trochę omijana przez turystów. A szkoda.
Tak się składa, że tutaj zbiegają się „na krótko” dwa znakowane szlaki turystyczne:
1. Szlak Skarszewski pieszy, zielony z Sopotu do Skarszew, o długości 81 km;
2. Szlak Kaszubsko – Żuławski, rowerowy, niebieski z Przywidza do Sobieszewa przez Pruszcz Gd.. Długość 58 km, otwarty w październiku ubiegłego (2016) roku.
Wystarczy więc zaplanować któryś z nich, i w drogę!
Bo Pręgowo to nie tylko specyficzny krajobraz przypominający Podhale i zabytkowy kościół parafialny pw. Bożego Ciała z XIV wieku. To także historyczne ujęcie wody „Pręgowo”, oddane do eksploatacji w 1869 roku i czynne do dziś. Powstało na potrzeby Gdańska, który cierpiał na niedostatek dobrej wody pitnej, przez co wybuchające epidemie chorób zakaźnych zaczęły dziesiątkować ludność miasta. Trzeba było problem rozwiązać jak najszybciej. Po intensywnych poszukiwaniach i badaniach okazało się, że to właśnie w Pręgowie (18 km od Gdańska) znajdują się bogate źródła wody o bardzo dobrej jakości. Zbierana jest w Dolinie Pręgowskiej i do 1995 roku w Dolinie Ostróżki na wysokości około 115 m n.p.m. przez system drenów ułożonych na głębokości 2 – 4 m pod powierzchnią. Następnie spływa grawitacyjnie (bez stosowania pomp) rurociągiem żeliwnym o długości 14,5 km i średnicy 418 mm do zbiornika Orunia (Ohra), posadowionego na wysokości 43,30 m n.p.m., przy ulicy Kampinoskiej. Stąd, również grawitacyjnie jest doprowadzana do sieci miejskiej. Dzięki temu wspaniałemu wodociągowi – Gdańsk stał się sławnym miastem w Europie. Wielu specjalistów odwiedzało również Pręgowo, by podziwiać to dzieło. W 1978 roku zbiornik „Stara Orunia” został wyłączony z użytkowania. Jego funkcję przejął nowy „Zbiornik Wody Orunia”, zbudowany w pobliżu na wyższych rzędnych .
Po upływie eksploatacji, wszystkie wejścia do „Starej Oruni” zostały zamknięte (zaspawane). Dzięki temu wnętrze zbiornika jest od wielu lat miejscem zimowania nietoperzy. Każdej zimy w ceglanych czeluściach hibernuje kilkaset osobników. Jest to jedno z największych i bardziej wartościowych siedlisk nietoperzy w Polsce.
W połowie kwietnia ub. roku rozpoczął się remont „Starej Oruni”. Zakończenie przewiduje się na 2017 rok, po czym zostanie udostępniona do zwiedzania (Gdański Szlak Wodociągowy). Oczywiście poza sezonem hibernacji nietoperzy.
Oto link: Wnętrza zbiornika „Stara Orunia”
http://trojmiasto.tv/Wnetrza-zbiornika-Stara-Orunia-15184.html
Wracamy jeszcze do Pręgowa.
Zwiedzanie ujęcia wody w Dolinie Pręgowskiej można (a nawet trzeba) zakończyć wejściem na strome, 30-to metrowe podłużne wzgórze (grzbiet). Znajdują się na nim ślady grodziska z IX – XI wieku.
Mój plan całej wycieczki przedstawiał się tak:

Od Stacji Uzdatniania Wody (SUW) szedłem szlakiem zielonym. Pierwsza studnia oznaczona jest numerem 4. Ostatnia ma numer 31. Do tego dochodzą oznaczenia literowe A,B,C….. Razem 42 studnie, które spinają system drenaży i osadzają zanieczyszczenia. Już na początku widać, że jest to dolina U-kształtna, z płaskim dnem i meandrującym potokiem. Są jeszcze doliny V-kształtne, czyli jary np. Jar Raduni. Za linią wysokiego napięcia szlak zielony odchodzi w bok (patrz mapa), natomiast ja szedłem prosto wzdłuż linii studni. Przy studni nr 30 należy kierować się na 30 A,B,C. Stąd jest dosyć strome i wysokie na 30m wejście na Górę Zamkową, gdzie są ślady grodziska. Powrót grzbietem tego wzniesienia w stronę linii wysokiego napięcia. Ja przy linii skręciłem w prawo, przeszedłem na drugą stronę doliny do zielonego szlaku. Można też „przeciąć” linię i iść prosto przez Popówki, ul. Bukowskiego do Centrum.
Zachęcam do odwiedzenia tych ciekawych miejsc z historią.


Dodaj komentarz